28 sierpnia w wywiadzie dla "Gazety Pomorskiej" premier Jarosław Kaczyński powiedział: "Dziś o układzie można więcej powiedzieć niż kiedyś, nawet są prowadzone badania o charakterze naukowym, przy użyciu modelu komputerowego układu, by ukazać te wszystkie związki między różnego rodzaju ośrodkami sił społecznych w Polsce".

Słowa te wywołały falę komentarzy w środowisku badaczy sieci społecznych, dziennikarzy i twórców portali typu "social networking", wykorzystujących analizę sieci powiązań społecznych.

Analiza sieci społecznych jest na świecie stosowana od lat. Efekty wykorzystania tej dziedziny wiedzy z pogranicza socjologii i teorii grafów bardzo zależą od nastawienia oraz interpretacji otrzymanych wyników. Agencje wywiadowcze i zatroskani obywatele tropią układ terrorystów (www.trackingthethreat.com), alter-globaliści i zatroskani socjalistyczni aktywiści śledzą układ we władzach wielkich korporacji (www.theyrule.net), a zdegustowani ekolodzy odkrywają układ licznych organizacji i ekspertów, finansowanych przez koncern Exxon Mobil (Esso/Mobil), dementujących zjawisko globalnego ocieplania się klimatu (www.exxonsecrets.org).

"Portale social networkingowe, takie jak biznes.net, wprowadziły analizę sieciową pod strzechy. Do pewnego stopnia pozwalają one odwzorować rzeczywiste relacje między ludźmi biznesu. Celem ich istnienia jest czerpanie korzyści z sieci zaufanych kontaktów swoich znajomych. To przykład konstruktywnego zastosowania analizy sieciowej do realizacji celów biznesowych. Z drugiej strony można powiedzieć, że każdy za nas ma swój własny układ, swoją własną klikę znajomych oraz ich znajomych. Czy to coś złego?" – zastanawia się Łukasz Jonak, socjolog z Uniwersytetu Warszawskiego i doradca biznes.net. 

Dziennikarz "Polityki" Edwin Bendyk również odniósł się do słów premiera. "Mam nadzieję, że tropiąc układ za pomocą komputera śledczy pamiętali, że podstawowa reguła sieci społecznych mówi, że dwie dowolne osoby można ze sobą połączyć średnio łańcuchem sześciu pośredników. Ten stary wynik badań socjologicznych uzyskany przez Stanleya Milgrama w 1967 r. potwierdził w Polsce na bardzo dużej próbie milionów użytkowników Gadu-Gadu Dominik Batorski z Uniwersytetu Warszawskiego." – napisał na swoim blogu Bendyk.

"Praktycznie wszędzie moglibyśmy dopatrzyć się jakiegoś układu, bo cała rzeczywistość społeczna ma charakter sieciowy i na co dzień w funkcjonujemy w różnego rodzaju sieciach relacji, powiązań i komunikacji. Samo jednak istnienie takich układów nie znaczy, że są one patologią." – napisał Dominik Batorski w swoim blogu.

"W przełożeniu na sytuację dnia dzisiejszego oznacza to, że przy odrobinie śledczej wyobraźni każdemu można przypisać bliższy lub dalszy udział w układzie." – konkluduje Edwin Bendyk. 

Hmmm... 

Na deser graf układu, który wyniósł do władzy Georga Busha. Graf opublikował The Washington Post.